2010/Apr/10

ยังไม่ได้เพาะกล้วยไม้ซะที ขั้นตอนก่อนเพาะมันมีหลายอย่างที่ต้องเตรียมให้พร้อม มิฉะนั้นทำไปแล้วอาจจะเพาะขึ้นแต่เชืื้อแบคทีเรียหรือรา กระบวนการสำคัญที่ขาดไม่ได้เลยก็คือการฆ่าเชื้อ ในการฆ่าเชื้อนั้นต้องใช้หลายวิธีประกอบกัน แต่ละขั้นตอนก็ใช้วิธีที่ต่างกันไป มาดูกันครับ

โดยทั่วไปแล้ว สิ่งที่ต้องเตรียมเลยคืออัลกอฮอล์ 70% คืออัลกอฮอล์ล้างแผลนั่นเอง ประสิทธิภาพในการฆ่าเชื้อของอัลกอฮอล์จะดีที่สุดเมื่อมีน้ำผสมอยู่ด้วย 30% ถ้าน้อยกว่านี้ก็ได้ แต่ไม่ดีเท่า เดี๋ยวนี้ตั้งแต่ที่ฮิตกันเรื่องไข้หวัดใหญ่ 2009 มีแบบที่ผสมเจล ใช้ง่ายดีครับ ซื้อมาเป็นกระปุกแบบกดเหมือนเจลล้างมือสะดวกสุด อัลกอฮอล์นี้ใช้ทำความสะอาดมือเป็นขั้นสุดท้ายก่อนทำงาน ส่ิงอื่นที่จะกล่าวต่อไปออกจะแรงไปสำหรับผิวหนัง

น้ำยาฆ่าเชื้ออีก ตัวหนึ่งที่ต้องมีคือ sodium hypochlorite ดูชื่อแล้วอาจงงว่าจะไปหาซื้อที่ไหน ก็น้ำยาซักผ้าขาวนี่เอง พวกไฮเตอร์ ที่มีกลิ่นคลอรีนฉุนๆ นั่นแหละ ก็จะมีสารตัวนี้อยู่ จะใช้ยี่ห้อไหนก็ได้ ส่วนตัวผมใช้แบบที่ไม่ผสมน้ำหอม ทนกลิ่นคลอรีนเอาหน่อย แต่จะได้รู้ว่ามันยังมีคลอรีนอยู่ เพราะหากคลอรีนระเหยไปหมดจนกลิ่นอ่อนแล้ว เราก็จะได้รู้ว่าหมดสมรรถภาพในการฆ่าเชื้อแล้ว บางคนเรียกว่าน้ำยาฟอกสีหรือ bleaching agent โดยทั่วไปจะเอามาละลายน้ำให้เป็นสารละลาย 5-10% โดยปริมาตร เช่นจะเตรียมน้ำยาฆ่าเชื้อ 1 ลิตร (1000 ซีซี) ก็ใช้น้ำยา 50 ซีซี ผสมน้ำดื่มขวดอย่างที่บอกแล้วในบทความก่อนหน้านี้ ให้ได้ 1 ลิตร จะเตรียมน้อยกว่านี้ก็ลดลงตามส่วน ไม่ควรผสมไว้ทีละมากๆ ควรกะให้พอดีใช้หมดไปเป็นคราวๆ

น้ำยาฆ่าเชื้อตัวนี้เหมาะกับการใช้ ฆ่าเชื้อในการเพาะเมล็ดแก่ โดยเอาเมล็ดใส่หลอดหรือขวดเล็กๆ ผสมน้ำยานี้ แล้วเติมน้ำยาล้างจานหรือน้ำยาล้างผักที่ละลายน้ำให้เจือจางแล้วอีกหนึ่งหยด เขย่า 5-10 นาทีเป็นอย่างน้อย น้ำยาล้างจานจะช่วยลดแรงตึงผิวของน้ำ ทำให้ตัวยาสัมผัสเมล็ดได้ทั่วถึง การเพาะเมล็ดแก่จะได้พูดถึงในรายละเอียดในคราวต่อๆ ไป นอกจากนี้ยังใช้ฆ่าเชื้อบนผิวฝักในการเพาะฝักอ่อน และยังใช้สำหรับฆ่าเชื้อภายในตู้ปลอดเชื้ออีกด้วย โดยใส่ในกระบอกฉีดน้ำ ฉีดพ่นให้ทั่วดู้ เพื่อฆ่าเชื้อบนพื้นผิวต่างๆ และหากเป็นไปได้ เอาน้ำยาใส่ขวดไว้ในตู้ปลอดเชื้อในระหว่างการทำงานด้วย เพื่อฆ่าเชื้อเครื่องมือเครื่องใช้ หากสงสัยว่าจะปนเปื้อนเชื้อ

การ ฆ่าเชื้ออย่างต่อไปคือแสงยูวี ใช้ฆ่าเชื้อภายในตู้ปลอดเชื้อเช่นกัน เมื่อฉีดพ่นน้ำยาคลอรีนแล้ว ควรเปิดไฟยูวีไว้ไม่ต่ำกว่า 1 ชั่วโมง ยิ่งนานก็ยิ่งดี แต่แสงยูวีอาจทำอันตรายต่อเลนส์ตาได้ เปิดแล้วก็ควรปิดตู้ให้มิดชิด

ในตู้ปลอดเชื้อยังใช้กระบวนการกำจัด เชื้อโดยไม่ได้ฆ่าเชื้ออีกวิธีหนึ่งคือใช้แผ่นกรองเชื้อจุลินทรีย์ (HEPA filter) คำว่า HEPA ย่อมาจาก high efficiency particulate absorbing เป็นแผ่นกรองที่สามารถกรองอนุภาคฝุ่นในอากาศขนาด 3 ไมครอนขึ้นไปได้ถึง 99.97% เชื้อแบคทีเรียและราก็จะถูกกรองออกได้หมด ระบบในตู้ปลอดเชื้อจะดูดอากาศเข้าทางด้านบน ผ่านแผ่นกรองนี้ แล้วพ่นลงให้อากาศในตู้ไหลออกด้านล่างเข้าหาตัวเรา เพื่อป้องกันไม่ให้อากาศภายนอกตู้ที่ไม่ได้กรองไหลย้อนเข้าไปในตู้ได้ ดังนั้น ระหว่างการใช้งานตู้ปลอดเชื้อ ห้ามเปิดพัดลมพัดใส่จากด้านหลังเป็นอันขาด ถ้าห้องทำงานไม่มีเครื่องปรับอากาศก็ทนร้อนเอาหน่อย

สุดท้าย วิธีการฆ่าเชื้อที่ได้ผลดีมาก แต่ต้องระวังในการใช้อย่างมาก คือไฟ มีตะเกียงอัลกอฮอล์จุดไว้ในตู้ปลอดเชื้อสักตัวหนึ่ง ใช้ฆ่าเชื้อบนเครื่องมือเครื่องใช้ที่คิดว่าจะมีการปนเปื้อนได้ การฆ่าเชื้อต้องเผาจนร้อนจัดถึงจะได้ผล แต่ต้องระวังในการจับเครื่องมือที่เผาไฟให้ดี นอกจากนี้ต้องระวังอย่าให้ไฟอยู่ใกล้กับภาชนะที่ใส่อัลกอฮอล์

Comment

Comment:

Tweet